HBO Bachelor Maatschappelijk werk en Dienstverlening

Wat leuk dat je geïnteresseerd bent in de hbo-opleiding Maatschappelijk werk en Dienstverlening (MWD). We geven je met deze proefles zicht in twee modules van de opleiding:

  1. Module: Signaleren (e-video)
  2. Module: Professionele gespreksvoering (theorie + vragen)

Je start zo direct met een e-video over de module Signaleren. Daarna lees je een interessant stuk uit het boek Professionele gespreksvoering. Na het lezen van de lesstof kun je jezelf testen door vragen te beantwoorden.

Veel succes en vooral veel plezier met de proefles van de opleiding Maatschappelijk werk en Dienstverlening! 

HBO Studieadvies


Start proefles

De onderstaande video vertelt in het kort waar de module Signaleren over gaat en wat jij eventueel zou moeten doen om deze module te halen. Elke module die je volgt bij Hogeschool NTI begint met zo’n filmpje.

Theorie Professionele Gespreksvoering

Je krijgt nu een tekst uit het boek Professionele gespreksvoering. Dit boek wordt gebruikt voor de gelijknamige module.opleiding mwdCoaching is in het zakenleven een actueel onderwerp: het lijkt trendy en modieus om te zeggen dat men een coach heeft. Ondanks deze tendentieuze kwalificaties is coaching een zeer bruikbaar instrument voor organisaties om medewerkers bewust te maken van kwaliteiten, tekortkomingen en ambities. Afhankelijk van hoe coaching in een organisatie wordt ingezet, leidt het bijna altijd tot rendementsverbetering. Dit hoofdstuk benadrukt basiselementen voor het inzetten van coaching als managementtool.

Achtergrond

De meeste besproken gespreksvormen spelen een rol in de plannings-en-beoordelingscyclus: dat geldt voor het planningsgesprek, het functioneringsgesprek, het beoordelingsgesprek en ook voor het ontwikkelingsgesprek. Daar gaat het vooral om doelstellingen en de wijze waarop die doelstellingen worden gerealiseerd. Andere besproken gespreksvormen hebben een directe rol met de functie van leidinggevende: het slechtnieuwsgesprek en het correctiegesprek. Het coachgesprek is een vreemde eend in deze bijt, want anders dan de gesprekken die op resultaat of het product sturen en de gesprekken waarbij hiërarchie een belangrijke rol speelt, is het coachgesprek een gespreksvorm die vooral om inhoud en om het proces gaat. Dat is een van de redenen dat het coachgesprek vaak niet door de leidinggevende met de medewerker wordt gevoerd. Het is een proces gestuurd gesprek en geen product gestuurd gesprek.

Ook staan hiërarchische verhoudingen de betrokkenheid van de manager bij coaching in de weg: voor succesvolle coaching is een min of meer gelijkwaardige positie essentieel: alleen dan durft de medewerker vertrouwen in de coach te stellen. Het moet duidelijk zijn dat er op geen enkele wijze vermenging van coaching en beoordeling plaats zal vinden. Daarnaast is het voeren van coachgesprekken afhankelijk van behoefte en noodzaak: als het nodig is om iemand inhoudelijk en procesmatig verder te helpen, zet de organisatie de coachtool in.

Opleiding Maatschappelijk werk en dienstverleningVaak is het te duur en meestal ook onnodig om deze standaard in te zetten. Toch zetten leidinggevenden de coachtool geregeld in omdat het medewerkers vaak daadwerkelijk verder helpt en ze aanzet tot kritische zelfreflectie. Simpel gesteld is een coach iemand die een medewerker helpt door kritische vragen te stellen. De medewerker moet in het coachgesprek vooral worden gestimuleerd om zelf antwoorden op zijn vragen te formuleren. Dan kan op verschillende manieren en afhankelijk van de dynamiek van de medewerker wordt er een bepaalde coachstijl ingezet.

Coaching is een zakelijke tool, het is geen therapie en de coach is geen therapeut. Het gaat erom dat de uitvoering van het werk wordt verbeterd: niet meer en ook niet minder. Is er meer nodig bij de medewerker, dan moet er worden verwezen naar professionele therapeuten. Om dit zakelijke karakter van coaching zuiver te houden, is het goed om niet meer dan drie tot vier coachgesprekken af te spreken. Natuurlijk kan coaching ook meer gesprekken vragen, maar er moet in dat geval voor worden gewaakt dat de medewerker niet afhankelijk van de coach wordt.


Coachstijlen

Er zijn drie soorten coachstijlen te onderscheiden:

1. mentorcoaching;
2. contentcoaching;
3. verandercoaching.

Bij mentorcoaching is de coach zeer ervaren. Hij vertaalt zijn eigen ervaringen naar de situatie van de medewerker zodat die analoog aan de coach de situatie kan oplossen. Mentorcoaching draait dus om uitwisseling van ervaringen.

Contentcoaching draait om het delen van kennis en inzichten. De coach heeft kennis van de concrete situatie van de medewerker en stuurt op het bereiken van nieuwe inzichten door het leveren van nieuwe informatie.

HBO MWD


Bij verandercoaching gaat het vooral om het proces: de coach spiegelt en stelt kritische vragen die de medewerker dwingen na te denken over hoe het werk anders en beter kan worden aangepakt. Vooral de laatste twee coachstijlen, contentcoaching en verandercoaching,zijn voor medewerkers goed in te zetten. De eerste coachstijl, mentorcoaching, is meestal beter in te zetten voor leidinggevenden op directieniveau.

Voor de coach is het van belang om minstens een stap dieper met de medewerker te komen dan enkel het concrete niveau: Wat is er gebeurd? Waar doen zich problemen voor? Hoe is een en ander aangepakt? Bij coaching is het belangrijk om op een reflectiever niveau te komen waarbij de medewerker van een afstand naar de concrete ervaring kan kijken. Dan pas is het mogelijk om tot nieuwe inzichten te komen. Let op: zakelijke coaching is geen therapie. De coach is geen therapeut die wroet in de ziel van de medewerker.

De belangrijkste vaardigheid die een coach in huis moet hebben, is het stellen van goede vragen. Goede vragen zijn vragen die het gewenste effect opleveren en die ertoe leiden dat de medewerker reflecteert op zijn gedrag en de beschreven situatie. Goede vragen zijn open, niet-suggestieve vragen. Daarnaast is het heel belangrijk dat de coach zijn vragen afstemt op de communicatie- en denkstijl van de medewerker.


Vragen

Benieuwd of jij je de theorie goed hebt begrepen? Test je kennis met de onderstaande vragen. De antwoorden vind je later in de proefles.

1. Hoe noem je het type coaching waarbij het proces centraal staat?

2. Wat is het voornaamste doel van zakelijke coaching?

3. Waarom is het als coach van belang om lang vragen te blijven stellen op het concrete niveau?


Aansluiten bij mentaal-abstracte medewerkers

De mentaal-abstracte medewerker houdt ervan te analyseren. Vragen die de medewerker worden gesteld, moeten hieraan tegemoetkomen. De vragen die aansluiten bij deze stijl zijn vragen die gaan over de manier waarop de medewerker terugkijkt op de situatie, over het beeld dat hij heeft van zijn functioneren of van de situatie, over dromen en ambities, over patronen in het eigen gedrag en andere manieren van aanpak, over ideeën, kansen en mogelijkheden, inzichten en conclusies.

opleiding maatschappelijk werkAansluiten bij emotioneel-associatieve medewerkers

Om zich uit te spreken, is het voor de emotioneel-associatieve medewerker belangrijk zich veilig en begrepen te voelen. De vragen die de medewerker worden gesteld, moeten dan ook betrekking hebben op de persoonlijke beleving van de medewerker. Vragen die aansluiten hierbij zijn vragen die gaan over de manier waarop de medewerker de situatie heeft ervaren, over het gevoel dat de situatie opriep, over de associaties die erbij werden verkregen, over wat er van de ervaring is geleerd en hoe de situatie bij anderen zou zijn overgekomen enzovoort. Hoewel het stellen van de juiste vragen belangrijk is, moet de coach er zich ook van bewust zijn dat de emotioneel-associatieve medewerker ook onzeker kan worden als er te veel vragen op hem worden afgevuurd. Het helpt als de coach niet alleen vragen stelt, maar ook vertelt over persoonlijke ervaringen en situaties. Dit zorgt ervoor dat de relatie tussen de coach en de medewerker gelijkwaardig voelt, wat voor de medewerker voorwaarde is om zich te kunnen openstellen.

Aansluiten bij fysiek-feitelijke medewerkers

De fysiek-feitelijke medewerker communiceert vaak heel feitelijk. Het is daarom belangrijk dat de vragen die deze medewerker worden gesteld hierop aansluiten. Denk hierbij aan vragen als: Wat gebeurde er? Hoe is de situatie ontstaan? Welke alternatieven zijn er? Wat was de rol van de medewerker en wat was zijn belang? Welke risico's ziet de medewerker, wat was zijn doel? Hoe effectief was de aanpak? Welke randvoorwaarden zijn er nodig om het doel te bereiken, welke voor- en nadelen zijn er? Welke strategie of tactiek is een volgende keer effectief?

Ook in deze gespreksvorm zijn de LSD-vaardigheden belangrijke gespreksvaardigheden voor de coach. Goed luisteren, op tijd samenvatten en doorvragen is ook hier weer essentieel.


Vragen

Onderstaand heb je twee vragen, hiermee kun jij jezelf testen. De antwoorden komen later in de proefles terug. Succes!

4. Voor een coach is het belangrijk dat de coach zijn vragen afstemt op de communicatie- en denkstijl van de medewerker. Henk heeft een mentaal-abstracte stijl. Wat voor vragen kun je Henk het beste stellen?

5. Waar staan de LSD-vaardigheden voor?


Webinar Sociale Psychologie

Je hebt inmiddels een e-video bekeken, de lesstof gelezen en vragen beantwoord. Maar je kunt ook webinars volgen. Onderstaande video is een voorbeeld van webinar.


Bekijk hier je antwoorden

Onderstaand kun je je antwoorden controleren. Vraag 1 t/m 3 heb je in het begin van de proefles gemaakt (pagina 8) en vraag 4 en 5, heb je zonet gemaakt (pagina 10). 

Antwoord 1: Verandercoaching

Antwoord 2: Zakelijke coaching draait niet om fundamentele zelfreflectie of psychotherapie; uiteindelijk gaat het erom dat een medewerker zijn werk beter kan uitvoeren door meer over het werk en de wijze waarop de medewerker met het werk omgaat, te praten.

Antwoord 3: Het is van belang om relatief lang op het concrete niveau te blijven. Als de coach te snel naar het reflectieve niveau gaat, kan het zijn dat er nog te weinig is genoemd op het concrete niveau. Daarnaast kan het de medewerker soms ook afschrikken.

Antwoord 4: a. Vragen die gaan over de manier waarop Henk terugkijkt op de situatie, over het beeld wat hij heeft van de functioneren of van de situatie, over kansen en mogelijkheden, inzichten en conclusies.

Antwoord 5: 1. Luisteren, samenvatten, doorvragen.


Studeren op jouw moment

Bij NTI kun jij studeren wanneer het jou uitkomt. Je start met een opleiding wanneer jij dat wilt. Je bepaalt zelf waar en wanneer je studeert in een online leeromgeving en met echte studieboeken. Zo kun jij een opleiding goed combineren met een drukke baan, hobby’s en gezinsleven. Dus echt studeren op jouw moment.

Studeren op jouw moment bij NTI
 

Ben je na het volgen van de proefles enthousiast geworden?

Je kunt elke dag starten met de opleiding Maatschappelijk werk en Dienstverlening dus zet vandaag nog de eerste stap!

8 redenen om bij het NTI te studeren

  1. Erkende opleidingen, gewaardeerd in het bedrijfsleven
  2. Met overheidssubsidie tot € 10.000,-
  3. Prettige en deskundige begeleiding door ervaren docenten
  4. Flexibel studeren
  5. Inclusief praktijkbijeenkomsten, flexibel in te plannen
  6. Modern studeren via onze digitale leeromgeving
  7. Persoonlijke studiebegeleiding van een mentor
  8. Studeren op kosten van de werkgever en/of de fiscus

Neem gerust contact met ons op, als je nog vragen hebt. Succes met het kiezen van je studie!

1 / 1