Proefles: Stresscounselling

Help mensen omgaan met alledaagse problemen

Met deze proefles krijg je een indruk van de beroepsopleiding Stresscounseling van het NTI. Je krijgt inzicht in de lesstof. Je kan ook alvast vragen maken en deze zelf controleren. Mocht je vragen hebben, neem dan gerust contact met ons op. Heel veel succes en plezier met de proefles.

Hoofdstuk 24

Inleiding

Vanuit een wetenschappelijke benadering zouden wij deze les moeten wijden aan onderzoek, omdat de term methodologie meestal gebruikt wordt bij het opzetten van onderzoek. Hoewel daar argumenten voor en tegen zijn, benaderen wij counselling slechts deels als een aanpak die onderzoek behoeft.

Voor duidelijke cijfers met betrekking tot de effectiviteit van counselling is onderzoek nodig, en met het stellen van een diagnose is onderzoek gemoeid. Voor de rest houdt counselling zich bezig met verkenningstochten door de belevingswereld van de cliënt, met het doel om de cliënt te helpen inzicht te verkrijgen in zijn huidige situatie en daarmee optimaal te leren omgaan. Onderzoeksresultaten dringen zich niet echt op. In dit hoofdstuk bestuderen wij eerst de bijdrage die de counsellor kan leveren aan het verzamelen van data en relevante informatie, die bruikbaar zijn om landelijke effectiviteitscijfers boven tafel te krijgen. Daarnaast bestuderen wij methoden om verbetering, stagnatie of achteruitgang van de cliënt te registreren. Dit kan nuttig zijn voor de counsellor, omdat hieruit opgemaakt kan worden of de technieken en vaardigheden van counselling die tot dan toe zijn gebruikt, effectief zijn. Het kan bepalend zijn voor een verandering van aanpak, en het kan nuttig zijn om meer over de cliënt te leren en een beter beeld van hem te vormen.

Tot slot worden enige rechtsvormen besproken waaronder de counsellor een eigen praktijk kan beginnen, en de bijbehorende administratie daarvan. Ook subsidies komen summier aan bod. De fiscale en juridische, maar ook de ethische en beschermfactoren voor de counsellor zullen aan de orde komen.

24.1 De effectiviteit van counselling

24.1.1 Model 1

Om te komen tot effectiviteitscijfers, of dit voor het boven tafel krijgen van landelijke cijfers is of voor intern gebruik, moeten wij beginnen met een duidelijke structuur.


Observatie

De counsellor zal zijn ogen en oren goed moeten openhouden. Gezocht moet worden – als we het hebben over de cliënt – naar de mens achter de communicatiesymbolen die hij gebruikt om zijn verhaal te vertellen. De registratie hiervan wordt na een sessie vastgelegd op een schema (zie model 2 hierna).
Hier wordt niet gesteld dat de methode die de counsellor gebruikt voor registratie, wetenschappelijk verantwoord is, noch dat deze volledig zou zijn. Het is een bruikbare vorm die een indicatie kan geven van de gemoedsgesteldheid van de cliënt vóór, tijdens en na iedere behandeling. Zouden wij ons wetenschappelijk willen verdiepen in onderzoek naar de effectiviteit van counselling, dan is het raadzaam om specialistische hulp in te roepen. Het accent moet blijven liggen op counsellen, niet op grootschaliger onderzoek. Counsellen is een vorm van hulpverlening en geen methode tot datavastlegging en gegevensverwerking met een wetenschappelijk oogmerk.

Inductie
Bij counselling kunnen wij noteren welke technieken en vaardigheden worden gebruikt, welke opdrachten er worden uitgevoerd, en in het kort de inhoud van de gespreksstof van een sessie met een cliënt vastleggen. Inductie kan worden gezien als: ‘Wat stopt de counsellor in de sessies? Wat stopt de cliënt in de sessies?’ Als extra informatie kunnen de redenen voor de energie-input worden bijgehouden, zodat de ‘behandeling’ kan worden afgestemd op de observatie. Men dient daarbij een logische volgorde aan te houden. Er kan worden gerangschikt in de volgorde van de verschillende technieken in de fasen 1 tot en met 3, die wij al in les 14 tot en met 19 hebben bestudeerd.

Deductie
De volgende stap is het trekken van onze conclusies uit het voorafgaande. Resultaten en opmerkingen worden vergeleken met de beoogde doelstellingen in dat stadium van de counsellingrelatie.

Toetsing
Op dit punt worden vergelijkingen gemaakt tussen het gebruik van dezelfde technieken en vaardigheden in één geval met dat in een ander geval. Getoetst wordt of de resultaten vergelijkbaar zijn. In de praktijk zal dit zelden zo zijn. Omdat ieder mens uniek is, is er geen garantie dat ieder mens met dezelfde symptomen, hetzelfde zal reageren op counselling. Omstandigheden, de levensovertuiging, de waarden, de normen, de lichamelijke toestand enzovoort van de cliënt zullen bepalend zijn voor de reacties. Daarnaast moet er rekening worden gehouden met het feit dat sommige clienten eerder en anderen later zullen reageren. Toetsing wordt dus heel moeilijk op korte termijn. Op lange termijn wordt het interessant. Het kan een hulpmiddel zijn voor de counsellor die een eigen praktijk aan het opbouwen is.

Evaluatie
Als alle gegevens verzameld zijn en gestructureerd op een spreadsheet zijn ingevoerd, kan er worden gekeken naar de algemene resultaten en de waarde van de informatie.

24.1.2 Model 2

Voor het verzamelen van informatie kan men per cliënt (of groep, in het gevalvan groepscounselling) een cliëntenkaart als model 2 (zie bladzijde 64) gebruiken.

Dit model kan worden opgezet op een A4-velletje, horizontaal ingevuld, om de ruimte voor omschrijvingen wat te vergroten. Op de computer is deze notatievorm ook goed te gebruiken. Aanvullende informatie kan worden genoteerd, zoals betalingsafspraken, verzuim om te komen, afwijkende gedragingen tijdens sessies enzovoort.

Het is belangrijk dat deze informatie voor iedere cliënt wordt bijgehouden, omdat in het geval van onenigheid tussen cliënt en counsellor in een later stadium, de behandeling kan worden achterhaald.

Behandelend arts
Het is belangrijk dat de counsellor de naam van de huisarts of ziekenhuisarts kent die de cliënt voor lichamelijke klachten en ongerieven behandelt. In het geval van een duidelijke verandering in de lichamelijke toestand van de cliënt, kan de counsellor contact opnemen met deze persoon (met toestemming van de cliënt). Ook kan de counsellor achtergrondinformatie en een behandelrapport opvragen als de man of vrouw daar bekend is. Werken met toestemming of op aanbeveling van een arts is altijd beter. Indien een cliënt de naam niet wil geven, noteert de counsellor dit. Hij verduidelijkt aan de cliënt dat geest en lichaam één zijn en dat deze op elkaar inwerken. Het kan een aanvullende waarde hebben om samen met of met toestemming van de medische behandelaar de counsellinggesprekken te voeren.

Hoe komt de cliënt aan uw naam? Het kan zijn dat er van verwijzing sprake is, of dat de cliënt op eigen initiatief komt. In het laatste geval is het interessant voor de counsellor om verband te kunnen leggen tussen methoden om bekendheid te verkrijgen en de resultaten daarvan (bijvoorbeeld een stukje in de krant, advertenties, affiche bij een fysiotherapeut, op aanraden van de werkgever enzovoort).

Omschrijving van de klacht of het probleem. Hier beschrijft de counsellor waarvoor de cliënt om hulp komt. Ook worden de wensen en mogelijk eisen van de cliënt genoteerd, gegevens die iets over de levensinstelling van de cliënt kunnen zeggen.

Datum van bezoek
In deze kolom wordt de datum (en de duur, als er behoefte is aan deze informatie) genoteerd. Het is nodig frequentie en duur van de sessies bij te houden, omdat dit statistische bewerking mogelijk maakt ter verkrijging van kennis, die later van belang kan zijn. Ook kan de financiële administratie aan de hand van deze rapportering worden bijgehouden. Daarnaast kan deze informatie dienen als bewijs, wanneer iemand zonder medeweten van zijn partner regelmatig een bezoek aan de counsellor brengt, de partner informatie wenst, en het gepast is deze informatie te verstrekken.

Inhoud van het gesprek
Na afloop van een counsellingsessie noteert de counsellor de kernpunten van het gesprek. Het gaat hier om wat de cliënt heeft verteld, en de gevoelens die de counsellor waarneemt achter de woorden van de cliënt. Het is een hulpmiddel om bij een volgende bijeenkomst te kunnen resumeren en dan de counselling te vervolgen. Belangrijk is dat de persoonlijke gegevens die voor de cliënt belangrijk zijn en die de vertrouwensband kunnen versterken, worden genoteerd. Bijvoorbeeld de naam van de zoon of echtgenoot, de naam van het bedrijf waar de cliënt werkt, gebeurtenissen met naam en toenaam, die traumatische effecten hebben gehad, enzovoort.

Ook is het belangrijk te noteren hoe de cliënt reageert op uitspraken en reacties van de counsellor. Het is niet nodig een uitgebreid verslag te schrijven. Omdat het bij counselling om gevoel gaat, is een koppeling tussen de ervaringen van de cliënt en zijn gevoelens daarbij, zoals de counsellor die kan waarnemen, van het grootste belang.

Opdrachten
Sommige cliënten zijn met alleen een gesprek niet tevreden. Als het de counsellor duidelijk wordt dat de cliënt gebaat is bij of ‘huiswerk’ wil, is het, om zijn betrokkenheid en goede intenties te tonen, niet ongewoon dat de counsellor de cliënt bepaalde opdrachten meegeeft, die passen in het kader van de verkenning van de gevoelswereld. Denk bijvoorbeeld aan een oefening om op alledaags niveau gevoel aan een handeling te koppelen, of een oefening waar de cliënt zijn meest negatieve en positieve gevoelens opschrijft. Ook kan de cliënt worden verzocht om een dagboek bij te houden van wat hij voelt als er iets gebeurt wat de klacht vermindert of erger maakt, enzovoort. Deze gegevens worden genoteerd en in een volgende sessie besproken.

Het percentage van uitgevoerde opdrachten
Na de counsellingsessie noteert de counsellor bij benadering welk percentage van de opdrachten is uitgevoerd. Onder de kolom ‘Opdracht’ (links) kan ook de reden voor het wel of niet uitvoeren ervan worden opgeschreven.

Het kan zijn dat de counsellor de cliënt vraagt een stressbestendigheidstest te doen. Vandaag de dag zijn deze er in vele vormen, meer of minder uitgebreid. Een dergelijke test geeft een indicatie van de spanning waaraan de cliënt op verschillende terreinen blootstaat. De resultaten kunnen in tweede instantie worden vergeleken met de gemoedstoestand van een aantal counsellingsessies later. Cliënten die niet chronisch depressief zijn en de wil hebben om beter te worden, ervaren dit meestal als een professionele aanpak en hechten daardoor grotere waarde aan de counselling. 

Evaluatie van een counsellingsessie
Counsellors vragen meestal aan de cliënt hoe het is gegaan sinds de vorige bijeenkomst. Dan kan ter sprake komen wat de cliënt gedaan heeft, maar ook besproken worden hoe het gevoel (de klacht van de cliënt: angstig, depressief, gejaagd enzovoort) tijdens en na de behandelingen (thuis of op werk) beïnvloed is. Dit kan, bij wijze van indicatie, met een cijfer van 1 tot 10 worden ingevuld.

Voorbeeld van de waarde van het bijhouden van deze verslaggeving:
Mevrouw Jansen heeft tien counsellingsessies bijgewoond. Zij overlijdt aan een hartaanval. De man vindt in een van haar laden het visitekaartje van de counsellor. Hij wist niets van haar bezoeken. Wel heeft hij gemerkt dat zij de laatste tijd veel water dronk. Aan de huisarts vertelt hij dat zijn vrouw bij de counsellor liep en dat zij de laatste tijd veel water dronk. Hij heeft niet gezien wat zij moest innemen of in het water deed. Hij vermoedt dat zijn vrouw medicatie van de counsellor kreeg. Het overzicht van de counsellor geeft aan dat mevrouw Jansen vaak pijn in haar linkerzij had, dit aan de counsellor heeft verteld, die vroeg of zij wel acht glazen water per dag dronk. Dit is zij gaan doen. Het verslag van de counsellor heeft alle verdenkingen dat hij fout gehandeld zou hebben, uit de wereld geholpen.

Het is heel moeilijk om tot een duidelijke evaluatie van de resultaten te komen. Gedragsmatig kan het resultaat duidelijk worden vastgesteld. Bij de werknemer die in de periode voorafgaand aan de counselling maandelijks gemiddeld vier dagen verzuimde wegens ziekte, en die na counselling bijna nooit meer ziek is, is meetbare, toetsbare en waarneembare vooruitgang geboekt.

Gevoelsmatig kan men slechts uitgaan van dat wat de cliënt vertelt dat hij voelt. Dit is niet meetbaar, toetsbaar of aanwijsbaar, tenzij de gevoelens het lichaam hebben aangetast. Dit maakt het moeilijk de effectiviteit van counselling te meten. Als het gevoel zo stabiel is dat de cliënt optimaal functioneert, dan is dat laatste in ieder geval wél waarneembaar. Hoe lang het gevoel zo blijft, welke gebeurtenissen of herinneringen de emoties weer doen opspelen, of hoe diep de cliënt veranderd is, kan niet worden voorspeld.

24.1.3 Model 3

Dit is een model van interactie tijdens een behandelingsproces. Ter verduidelijking van model 3 het volgende: Als een bepaalde problematiek zich voordoet, dan kunnen mensen zich individueel melden om hulp, of, als het een groeps(gezins)probleem is, kunnen hulpverleners het raadzaam achten om alle groepsleden bij het proces te betrekken, om genezing (heelwording) te bewerkstelligen. De praktijk leert dat de meeste problemen zich in eerste instantie voordoen op het gebied van het materiële welzijn. Deze problemen worden vaak zonder hulpverlening door de mensen zelf opgelost. Soms komt er een maatschappelijk werker aan te pas. Ieder individu maakt deel uit van de samenleving en leeft in een groep: gezin, familie, school, gemeente, maatschappij, volk. Waar mensen financiële problemen hebben, wordt gezocht naar extra inkomen. Als er juridische, huisvestings- of fiscale problemen zijn, wordt een maatschappelijk werker geraadpleegd. De tweede vorm van hulpverlening in de hiërarchie van probleemaanmeldingen kan worden gevonden op het gebied van lichamelijk ongerief. De huisarts wordt geraadpleegd. Als de huisarts niets kan vinden, wordt de persoon doorverwezen naar een specialist of een therapeut die de huisarts nuttig acht om het symptoom op te heffen. Soms worden alternatieve geneeskundigen geraadpleegd. Reageert de mens niet op deze behandeling, dan wordt psychische gespecialiseerde hulp ingeroepen. Ter ondersteuning van de al genoemde vormen van reguliere hulpverlening kan counselling een grote rol spelen. De huisarts is het eerste aanspreekpunt. Hij behandelt de lichamelijke klacht met medicatie of regelt therapie elders (fysiotherapie). Ook de meeste alternatieve methoden van klachtenbestrijding zijn symptoomgericht.

De psychiater of psycholoog probeert door middel van medicatie en gesprekken of therapie (psychotherapie, transactionele analyse, gestalttherapie, gedragstherapie) de mens te helpen evenwicht te vinden tussen gevoel en verstand.
De counsellor werkt, evenals de psychiater en psycholoog, op een non-directieve wijze, met speciale technieken, maar hij richt zich op de hele mens. Hij gaat in op de gevoelens en probeert geen persoonlijkheidsverandering bij de cliënt teweeg te brengen. De conclusie is dat alle hulpverlening streeft naar het in evenwicht brengen van de ‘zieke’ mens, zodat hij zich objectief en subjectief (naar gevoel en lichamelijk welbevinden) prettig voelt en goed kan functioneren. Tussen al deze processen kan interactie plaatsvinden. Niets gebeurt in het leven van een persoon zonder effect op iets of iemand anders.

Groep

Ieder individu maakt deel uit van een groep. De groep beïnvloedt het individu en het individu bewerkstelligt veranderingen binnen de groep waartoe hij behoort.

Materiële hulp

Iemand die materiële hulp nodig heeft, schakelt een ander in: een winkelier, een klusjesman, gezinsleden enzovoort. De taakvervulling van deze mensen is weer van invloed op hun eigen leven. De winkelier draait omzet, kan eten en anderen werk geven. De helpers verdienen misschien wat, leveren tijd in, kunnen geen andere dingen doen, enzovoort.
Behandeling voor een klacht, ziekte of kwaal beïnvloedt ook het gezin en de directe omgeving. De zieke kan niet afwassen, kan niet naar het werk, moet worden geholpen met... Anderen doen het werk, anderen worden ingeroepen om bij te springen, wat het leven van die anderen eveneens raakt of verandert.

Bij een probleem dat optreedt, kan de levensinstelling van iemand drastisch veranderen. Een bedlegerige patiënt moet zich neerleggen bij zijn lot; accepteren dat het zo is. Hij kan schuldgevoelens krijgen, moeite hebben met het afhankelijk zijn, enzovoort. De huisgenoten worden geconfronteerd met beperkingen, want de zieke moet verzorgd worden; er gaan nieuwe normen gelden.

Voorbeeld:
Jan Kramer wordt meegedeeld dat er ontslagen zullen gaan vallen op zijn werk. Hij wordt bang. Met collega’s organiseert hij een verzetsgroep. Thuis praat hij overniets anders. Zijn vrouw probeert hem op te beuren, maar het helpt niet. Jan blijft uiteindelijk thuis... overspannen.

De effecten zijn:
– De werkgever heeft ter vervanging een uitzendkracht nodig.
– Het uitzendbureau stuurt een uitzendkracht en draait omzet.
– De uitzendkracht zit niet langer thuis.
– De dokter wordt ingeroepen.
– Het leven van Jans vrouw wordt ontregeld.
– Op het werk heerst onrust.
– De productiviteit op het werk vermindert.
– Jan verveelt zich, want thuis is hij niet ziek.
– Jan koopt een gereedschapskist en gaat klussen.
– Iemand die geen klusjesman kon vinden, is geholpen.
– Enzovoort.

De counsellor dient soms stil te staan bij de consequenties in het leven van een cliënt zelf en wat dit teweegbrengt in zijn onmiddellijke omgeving. Registratie van de belangrijkste aspecten kan op lange termijn, als de cliënt aan de beterende hand is, veel hulp bieden bij het opzetten van een actieplan.

24.2 Rechtsvormen

Een counsellor die een praktijk wil opzetten, kan dit op verschillende manieren doen. Buiten beschouwing wordt gelaten de counsellor die in dienst treedt van een werkgever op een fulltime- of parttimebasis. De counsellor die zich vestigt en voor werkgevers counsellingactiviteiten onderneemt, waarvoor hij declaraties mag insturen, valt wel onder deze noemer.

De eenmanszaak
De counsellor kan een praktijk beginnen als eenmanszaak en kan zich bij de plaatselijke Kamer van Koophandel laten inschrijven. Als hij mensen in dienst heeft, moet hij ingeschreven staan bij een uitkeringsinstantie (Bedrijfsvereniging Cadans) en bij de Belastingdienst. Over alle consulten (dus ook declaraties) dient omzetbelasting te worden betaald. Vrijstelling van omzetbelasting kan worden verkregen voor activiteiten die een educatief element bevatten. Als er meer dan 1225 uur per jaar aan de counsellingwerkzaamheden wordt besteed, heeft de counsellor het recht om de geldende zelfstandigenaftrek van zijn bruto-inkomsten af te trekken. Raadpleeg verder de documentatie van de overheid en de Belastingdienst.

De stichting

 

De counsellor kan een stichting oprichten, waaronderalle werkzaamheden wordengeplaatst. Alle winsten die de stichting maakt, dienen te worden besteed aan de doelstellingen van de stichting en kunnen niet onder bestuursleden worden verdeeld. De counsellor mag wel zichzelf een salaris geven, waarover hij de gewone lasten moet afdragen en belasting moet betalen. Een stichting heeft een bestuur met een voorzitter, secretaris en een penningmeester. Dit kunnen vrienden, familie- of gezinsleden zijn. 

Een stichting is niet automatisch vrijgesteld van omzetbelasting en zal worden aangemerkt als ondernemer als er niet om vrijstelling verzocht is. De regels met betrekking tot de omzetbelasting voor een eenmanszaak gelden ook voor een stichting. Een stichting is een juridisch persoon, en de verantwoordelijkheid naar buiten (ook naar crediteuren) is voor haar rekening. Bestuursleden zijn slechts persoonlijk aansprakelijk als er sprake is van fraude. Raadpleeg verder de documentatie van de overheid of spreek met uw advocaat.

De commanditaire vennootschap. Een vennootschap is commanditair indien er een geldschieter, die niet genoemd wordt, deel uitmaakt van de organisatie. De cv wordt wettelijk en fiscaal behandeld als een organisatie die winst beoogt, en is als zodanig gebonden aan alle regels, wetten en reglementen die voor zo’n organisatie gelden.

De maatschap en de vennootschap onder firma. Deze rechtsvormen kunnen ook worden gebruikt. De keuze wordt bepaald door de constructie die de counsellor wenst, en de samenwerkingsvorm die hij met een partner afspreekt. Hiervoor dient een advocaat te worden geraadpleegd.

24.3 Subsidies en administratie

Het subsidiebeleid van de overheid en gemeenten wordt soms meerdere malen per jaar gewijzigd. Bezuinigingen alom. Bij de Kamers van Koophandel is een subsidiekrant te verkrijgen, waarin beschikbare subsidies (voor wie, aan wie) vermeld staan. Voor startende ondernemers zijn er subsidies. Consulten worden niet gesubsidieerd. Het verkrijgen van effectiviteitscijfers voor Nederland wordt financieel gesteund, mits voldaan wordt aan de voorwaarden van het VWS (overigens voorwaarden die moeilijk zijn waar te maken). In principe kan een startende counsellor niet gauw rekenen op subsidie.

Ongeacht de vorm waarin de counsellor zijn werkzaamheden bedrijft, dient hij een degelijke administratie te voeren. Dat wil zeggen dat hij verplicht is een boekhouding bij te houden van alle inkomsten en uitgaven. Het systeem dat hij gebruikt, handmatig of per computer, is niet belangrijk, als de gegevens maar aan de wettelijke eisen voldoen. Voor het eigen gemak is het belangrijk om van counsellingsessies zorgvuldig verslagen bij te houden. Correspondentie dient op een professionele wijze te worden gevoerd en de archivering moet gestructureerd en systematisch zijn opgezet. De counsellor heeft te maken met mensen, meestal mensen die zijn vastgelopen. Een goedgeordende praktijk is niet alleen effectief, maar maakt tevens een betrouwbare indruk.
Promotiemateriaal dient professioneel te zijn. Een stencil of een fotokopie van de werkzaamheden en service die de counsellor verleent, wekken niet de indruk dat de counsellor professioneel bezig is. Zeker nu counselling in Nederland nog niet of nauwelijks bekend is, vraagt dit extra zorg.

Opdrachten

24-1 Maak een cliëntenrapport op basis van model 2 en vul de voortgang van een behandeling in. Minstens tien bezoeken moeten worden geregistreerd. Dialoog is niet nodig.
Gebruik voor deze opdracht minimaal twee getypte A4-velletjes.

24-2 In het gezin Van Dam gaat het de laatste twee jaar slecht. Jaap en Corrie zijn alle twee 36 jaar. Zij hebben drie kinderen. Kees is 17 jaar, Katrien is 16 jaar en Benjamin is 8 jaar. Het probleem is dat de kinderen onhanteerbaar zijn. Dit veroorzaakt ruzies tussen Jaap en Corrie. Ook hun onderlinge relatie is verre van optimaal. Het gezin is in therapie bij het Riagg te Alkmaar, maar na zes maanden is er nog geen verbetering. Maatschappelijk werk van de gemeente heeft ook weinig resultaten opgeleverd. Financieel zijn ze tijdelijk geholpen door een lening bij de moeder van Jaap. Ze hebben gehoord dat counselling mensen helpt om inzicht te krijgen in de eigen problematiek, waardoor zij zelf in staat zouden zijn om de bijna ondraaglijke situatie te verbeteren.
Hoe pakt u dit als counsellor aan? Geef in dialoogvorm de gesprekken weer tussen u en de verschillende gezinsleden die u wilt spreken (u kiest zelf wie, wanneer en waar). Geef het verloop van het counsellingproces aan, terwijl u rekening houdt met de interactie (in de vorm van gedrag en gevoel) tussen de betrokkenen (zie model 3).
Gebruik voor deze opdracht minimaal zes getypte A4-velletjes.


24-3 Hoe wilt u wat u geleerd hebt – als u uw opleiding hebt voltooid – in praktijkbrengen? In uw antwoord op deze vraag overweegt u een eigen praktijk, een stichting en parttime werk als counsellor bij een bedrijf dat een Werknemers Ondersteuningsprogramma (W.O.P.) heeft. U stelt een krachtenveldanalyse op van de voor- en nadelen van elke overweging en komt tot een beslissing.
Gebruik voor deze opdracht twee getypte A4-velletjes.

Ben je na het volgen van de proefles enthousiast geworden?

Je kunt elke dag starten met de cursus Stresscounselling dus zet vandaag nog de eerste stap!

8 redenen om bij het NTI te studeren

  1. Erkende opleidingen, gewaardeerd in het bedrijfsleven
  2. Prettige en deskundige begeleiding door ervaren docenten
  3. Voordelig lesgeld
  4. Flexibel studeren
  5. Studeren met veel persoonlijk contact
  6. Modern studeren via onze online leeromgeving
  7. Persoonlijke studiebegeleiding van een mentor
  8. Studeren op kosten van de werkgever en/of de fiscus
1 / 17