MBO Verzorgende IG (VVT)

Proefles: Verpleeg-, verzorgingstehuizen, thuiszorg (VVT)

Leuk dat je een proefles hebt aangevraagd! Met deze proefles krijg je een indruk van de opleiding MBO Verzorgende IG Verpleeg-, verzorgingstehuizen, thuiszorg (VVT). Je krijgt inzicht in de lesstof. Je kunt ook vragen maken en deze zelf nakijken. Mocht je vragen hebben, neem dan gerust contact met ons op. Succes en veel plezier met de proefles.


Het slaap en waakritme bevorderen

Als verzorgende IG (VVT) moet je in staat zijn om op de juiste wijze het slaap- en waakritme van de zorgvrager te bevorderen. In deze proefles zullen we dit onderwerp bespreken. 

Uitgerust wakker worden

mbo verzorgende igZorgvragers die opgenomen worden, verwisselen voor korte of langere tijd hun eigen leefomgeving voor die van een verzorgingshuis of een verpleeghuis. Deze verandering heeft gevolgen voor hun slaap- en waakritme. De zorgvrager moet zich aan de nieuwe omstandigheden aanpassen. Dat is niet voor iedere zorgvrager even gemakkelijk. Zowel in de thuissituatie als in de instelling is de zorg rondom de slaap een belangrijke taak van de verzorgende.

Slapen en waken

Een volwassene heeft per etmaal, dus per 24 uur, gemiddeld zeven tot acht uur slaap nodig. Er zijn mensen die aan vijf uur voldoende hebben, terwijl een ander met negen uur tekort komt. Een pasgeboren baby slaapt, buiten de tijden van de voeding, vrijwel voortdurend. Een kind van twee jaar slaapt overdag ongeveer twee uur en 's nachts twaalf uur. Opgroeiende kinderen hebben zo'n tien uur slaap nodig. De uren die pubers slapen variëren: sommigen slapen op vaste tijden acht à negen uur, terwijl anderen geregeld tot laat in de ochtend uitslapen. Ouderen hebben meestal minder slaap nodig, omdat zij een rustige daginvulling hebben. Toch gaan ouderen wel vaak vroeger naar bed. Op de volgende pagina vind je een schema over hoe een verzorgende IG het slaap- en waakritme kan bewaken.

mbo verzorgende ig

Siaap- en waakritme

Biologische klok
Ieder mens heeft een eigen slaap- en waakritme ook wel de biologische klok genoemd. De behoefte aan slaap van een persoon wordt bepaald door ZIJD levensritme, zijn daginvulling en voor een deel ook door zijn leeftijd. Natuurlijk hangen deze factoren met elkaar samen. Zo komen mensen die langdurig werkloos zijn, gemakkelijk in een ritme van laat opstaan en laat naar bed gaan. Wanneer mensen hun dag niet zinvol kunnen invullen, gaan ze zich vervelen en worden niet echt moe. Hierdoor wordt het inslapen een probleem.

Functies van slaap

Tijdens een goede nachtrust ontspannen zowel lichaam als geest (psyche); de lichamelijke en psychische activiteit nemen af. De slaap maakt, samen met rust en ontspanning, deel uit van het dagritme. Rust betekent ontspanning. Dat houdt in dat er geen emotionele spanningen zijn en dat er geen lichamelijk ongemak is.

Ontspanning van het lichaam
Lichaamscellen groeien en herstellen tijdens de slaap. Het lichaam is in rust en bouwt zo voldoende energie op voor de volgende dag. Kinderen in de groei en zorgvragers die herstellen van een ziekte hebben meer rust en slaap nodig dan gezonde volwassenen. Als ze te weinig slaap krijgen, herstellen ze langzamer. Een licht gebogen houding op de zij is de ideale houding bij het slapen. In deze houding zijn de nek, rug en ledematen het meest ontspannen. Door je regelmatig om te draaien van je ene op je andere zij geef je al je spieren de kans zich te ontspannen. Als je op je buik ligt, zijn er nog veel spieren gespannen, bovendien moet je dan je hoofd opzij draaien.


Ontspanning van de geest
Tijdens de slaap wordt je bewustzijn minder. Als je slaapt, weet je niet waar je bent en heb je geen besef van tijd. Mensen die niet in hun eigen bed slapen kunnen wakker worden en dan even niet weten waar ze zijn. Bij kinderen komt dit vaker voor, omdat zij dieper slapen. Door een tekort aan slaap raak je, zowel lichamelijk als psychisch, oververmoeid. Mensen die onvoldoende slapen worden lusteloos en prikkelbaar en hebben onvoldoende energie voor de dingen van de dag.

Dromen
Mensen dromen altijd tijdens hun slaap. Je kunt je soms een droom herinneren, maar vaak weetje er niets meer van. Je denkt dan datje niet gedroomd hebt. Dromen komen voor in een wat later stadium van de slaap. Dromen bevorderen het psychisch evenwicht in de dagelijkse activiteiten. Omdat ieder mens droomt, komt de psyche nooit helemaal tot rust. Door te dromen wordt namelijk onbewust arbeid verricht, en dat kost energie. Het komt voor dat mensen moe zijn als ze in de ochtend wakker worden. De oorzaak kan zijn dat ze in hun dromen zo actief waren dat ze niet voldoende zijn uitgerust. Zware dromen en nachtmerries kunnen het gevolg zijn van het gaan slapen met een volle maag, of van sterke emoties die je tijdens de dag hebt gehad.

Op de volgende vind je een overzicht van de verschillende slaapstadia.

Stadia van slaap

mbo verzorgende ig

mbo verzorgende ig

Factoren die de slaap beïnvloeden

Verschillende factoren spelen een rol bij de slaap en rust van zorgvragers. We bespreken hier de leeftijd, het slaappatroon, lawaai en ongemakken, en medicijnen.

Leeftijd
Om vast te stellen of iemand voldoende slaap en rust krijgt, is de leeftijd een belangrijke factor. Opgroeiende kinderen en zwangere vrouwen hebben meer slaap nodig dan volwassenen. Ouderen daarentegen hebben 's nachts meestal minder slaap nodig. Weinig nachtrust kan voor ouderen fysiek te vermoeiend zijn. Een middagdutje is dan aan te raden. Dit hoeft de nachtrust niet nadelig te beïnvloeden. De oudere is dan beter uitgerust en daardoor actiever. En actief zijn overdag is bevorderlijk voor een goede nachtrust.

Slaappatroon
Ieder mens heeft zijn eigen persoonlijke gewoonten voor het naar bed gaan. Sommigen blijven op tot het laatste journaal op de televisie. Anderen luisteren naar muziek, nemen een borrel of een warm bad. Ook heeft ieder mens een bepaalde houding waarin hij het liefst slaapt. Soms is dat met een slaapje: een bepaald soort kussen of een knuffel om mee in te slapen. Vooral kleine kinderen zijn gehecht aan hun naar-bed-gaan ritueel

Lawaai en ongemakken
Plotseling gewekt worden uit een diepe slaap door lawaai of onbekende geluiden kan verwarring veroorzaken. De zorgvrager raakt gedesoriënteerd. Dit wordt ook wel slaapdronken genoemd. In een instelling is vaak meer geluid en er zijn anderen om je heen. Zeker in het begin kunnen geluiden vreemd en onbekend zijn. Ook angst, pijn, irritaties en ongerustheid verstoren de slaap. Iemand ligt wakker en ergert zich of maakt zich zorgen, waardoor het inslapen niet lukt. Ten slotte zijn een gedwongen houding, een urinekatheter of een verband om een gewond lichaamsdeel ongemakken die zorgvragers belemmeren in hun slaap.

Medicijnen
Het gebruik van medicijnen kan eveneens het slaappatroon verstoren. Medicijnen maken overdag slaperig, bijvoorbeeld sommige pijnstillers. Andere middelen hebben als bijwerking dat de zorgvrager verward en onrustig wordt.


Vragen

Ben je benieuwd of je de theorie goed hebt begrepen? Maak dan de onderstaande vragen. De antwoorden komen later in de proefles terug.

1. Waarom is het juist voor een verzorgende in een verzorgingshuis of een verpleeghuis de zorg rondom de slaap een belangrijke taak?

2. Hoe wordt het eigen slaap- en waakritme van een mens ook wel genoemd?

3. In welk stadium van de slaap bevindt iemand zich die slaapwandelt?


Hoe studeer je bij het NTI?

Dankzij het nieuwe studeren bepaal je zelf waar en wanneer je studeert. Het nieuwe studeren is de ideale combinatie tussen online en klassikaal onderwijs. Onderstaande video laat je het nieuwe studeren zien.



Antwoorden

Bekijk onderstaand de antwoorden.

1. Juist voor een verzorgende in een verzorgingshuis of een verpleeghuis is de zorg rondom de slaap belangrijk, omdat de zorgvragers eigen leefomgeving verwisseld hebben. Dit kan gevolgen hebben voor hun slaap- en waakritme

2. De biologische klok

3. In stadium 4: Lichamelijk herstel


Ben je na het volgen van de proefles enthousiast geworden?

Je kunt elke dag starten met de opleding MBO Verzorgende IG Verpleeg-, verzorgingstehuizen, thuiszorg (VVT) dus zet vandaag nog de eerste stap!

8 redenen om bij het NTI te studeren

  1. Erkende opleidingen, gewaardeerd in het bedrijfsleven
  2. Prettige en deskundige begeleiding door ervaren docenten
  3. Voordelig lesgeld
  4. Flexibel studeren
  5. Studeren met veel persoonlijk contact
  6. Modern studeren via onze digitale leeromgeving
  7. Persoonlijke studiebegeleiding van een mentor
  8. Studeren op kosten van de werkgever en/of de fiscus

Neem gerust contact met ons op, als je nog vragen hebt. Succes met het kiezen van je cursus of opleiding!

1 / 1